Weerstand

Weerstand.. We kennen het allemaal en vaak wordt het gezien als gezien als iets negatiefs maar is dit ook zo?

Tijdens onze verschillende coachingsreizen en in ons coachingstraject (Kern Krachtig Samen) komen wij veel weerstand tegen. Eigenlijk is dat ook heel erg logisch en zelfs normaal of natuurlijk te noemen.

Bij wezenlijke verandering (en onze coaching leidt daar nu eenmaal toe) wordt je psychisch en vaak ook sociaal evenwicht (in ieder geval tijdelijk) verstoord. Een inbreuk daarop wordt als bedreigend ervaren, en je schermt je daarvoor logischerwijs dan ook af. Niemand kiest zomaar voor onbalans in deze maar de onbalans is nodig om een nieuwe balans te vinden. Hét kenmerk van een veranderproces..

Je kan weerstand zien als het immuunsysteem van de psyche. Zoals in fysieke zin het lichaam middels koorts de aanval van binnendringende virussen of bacteriën probeert af te weren, zo is weerstand de afweer tegen de bedreiging van je psychisch/sociaal evenwicht.

De beschermingsmethoden worden afweer- of verdedigingsmechanismen genoemd. Daarmee proberen we de op handen staande verandering (lees: bedreiging) onschadelijk te maken. Hieronder staan 10 afweer- of verdedigingsmechanismen kort beschreven:

1. Rationalisatie: het bedenken van ‘rationele’ argumenten om een situatie of beslissing (achteraf) te rechtvaardigen. Ook al betekent ‘rationeel’ verstandelijk, dat betekent nog niet dat rationalisatie ook verstandig is. Rationalisatie helpt bij het beter aanvaardbaar maken van een genomen beslissing of een bestaande situatie.

2. Verdringing: het wegstoppen van bedreigende of negatieve gevoelens. Je dekt ze af met en dikke laag en laat ze niet meer bij jezelf toe. Het is altijd akelig en eng om gevoelens als angst, woede en verdriet te ervaren. Als gevolg daarvan hebben we de neiging ze uit het bewustzijn weg te houden.

3. Ontkenning: vorm van verdringing die zo ver gaat dat het feitelijk bestaan van een bedreigende of vervelende situatie actief wordt tegengesproken of genegeerd. Het is begrijpelijk, en vanuit het oogpunt van zelfbehoud soms zelfs heel nuttig, een ondraaglijke situatie af en toe te ontvluchten door die te ontkennen.

4. Agressie: buiten verhouding kwaad worden als het psychisch evenwicht wordt bedreigd. Agressie kan zich richten op degene die het evenwicht verstoort, maar ook op iets of iemand anders.

5. Verschuiving: negatieve gevoelens uiten tegen iemand (of iets) anders dan op wie ze eigenlijk gericht zijn.

6. Vermijding: het zoveel mogelijk ontlopen van situaties die bedreigend zijn.

7. Overdekking door het tegendeel: bedreigende gevoelens verbergen door ze te overschreeuwen met een uiting van het tegengestelde gevoel.

8. Projectie: eigen gevoelens of problemen aan een ander toeschrijven.

9. Regressie: terugval naar eerder, meestal meer kinderlijk gedrag. Hierdoor verval je in een vroeger stadium van je ontwikkeling waardoor je minder of geen verantwoordelijkheid meer lijkt te hoeven dragen.

10. Diskwalificatie: het verdacht maken van iets of, vooral, van iemand. Degene die wordt gediskwalificeerd, raakt monddood en is dus ongevaarlijk.

Als je ze zo alle 10 leest; welke vormen herken jij dan bij jezelf? Bedenk je daarbij dat heel veel van dit soort mechanismen zo natuurlijk zijn dat, als jij jezelf er niet even op stil zet, je vaak niet eens door hebt dat je ze hebt en inzet. Je onderbewustzijn stuurt je voor een zeer groot deel aan en veel van deze mechanismen houden zich daar schuil. Tot het moment dat je er werkelijk naar durft te kijken en ziet dat ze er zijn. Het helpt dan om jezelf er niet op te veroordelen of het te zien in de context van goed of fout. Het is wat het is en blijkbaar is het er met een reden.

10 vormen van weerstand die je op talloze manieren en sterktes kunt inzetten. Zo is bijvoorbeeld veel piekeren of ‘in het hoofd’ zitten al een afweermechanisme (zie Rationalisatie). Het gaat dus verder en reikt dieper dan dat we in eerste instantie vermoeden.

Het is een enorm krachtig en vernuftig systeem en dat hebben we niet zomaar. Het beschermd ons in tijden van psychische nood, het draagt bij aan het vormen van onze persoonlijkheid en het geeft ons heel veel krachten en gaven. Maar..

Het is ook het meest lastige obstakel bij verandering. Vaak hebben we op enig moment al wel het inzicht verkregen en de ambitie gemarkeerd voor de verandering maar ontbreekt het nog aan het vermogen langs onze eigen weerstand te geraken. Het vileine hiervan is ook nog eens dat hoe groter of kernachtiger de verandering zal zijn, des te groter en sluwer de weerstand zal zijn.

Je kan in de context van coaching de navolgende simpele vergelijking er gerust bij houden: Kleine en weinig betekenisvolle veranderingen gaan gepaard met weinig weerstand, grote en impactvolle veranderingen gaan gepaard met veel weerstand. Andersom geredeneerd: Kom je als coach weinig weerstand tegen, zal de beoogde verandering niet enorm zijn. Daarentegen, kom je veel weerstand tegen, weet je dat er sprake zal zijn van significante verandering.

Weerstand zelf is dus helemaal niet verkeerd. In al haar verschijningsvormen is weerstand voor onze coaches juist een goede graadmeter of indicatie en dus zeer bruikbaar op weg naar verandering.

Bij weerstand in de coaching gaat het altijd om de mate en de vorm waarin de ‘aanval’ op de zichzelf ‘verdedigende’ psyche uitgevoerd wordt. Als je als coach op een stevig bolwerk stuit dat met hand en tand verdedigd wordt, weet je dat daar de meest kostbare en kwetsbare delen van de ander verscholen liggen. Je kan dan proberen om er met een goed getimede rechtstreekse aanval door de verdedigingslinie heen te breken maar dat neemt altijd risico’s met zich mee. In ieder geval meer dan bij een tactische manoeuvre waardoor de verdediging omzeilt kan worden. Vaak is dit laatste de beste strategie maar in sommige gevallen is dit niet mogelijk en moet er toch gekozen worden voor de wat directere aanpak. Bij Special Forces in Business werken coaches die niet bang zijn voor weerstand en die daar op de meest effectieve manier mee om gaan.

Zet dus gerust je hakken in het zand. Wij veroordelen je er niet op. We maken het inzichtelijk en bespreekbaar. We geven je de ruimte om te bedenken en te voelen wat je er mee wil om je vervolgens te ondersteunen bij de keuzes die jij maakt.

Kies voor een van onze coachingsreizen of Kern Krachtig Samen en zodra jij je hakken in het zand zet, zul je ervaren waarom wij dé outdoor coaching specialist van Nederland e.o. zijn en waarom onze missie, visie én belofte is:

Verandering is altijd mogelijk, punt!

👠+🥾=👍😉

🙏

www.decoachingsreisvanjeleven.nl

Leave a Reply